Newsletter:
Log4 na FacebookuElektroniczny Miesięcznik Informacji LogistycznejLog4 - Logistyka i magazyn
REKLAMA

Zmiany w przepisach BHP w użytkowaniu wózków widłowych

W dniu 9 stycznia 2018 r. zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw RP wydane na podstawie ustawy Kodeks pracy rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym. Rozporządzenie wejdzie w życie po upływie 7 miesięcy od dnia ogłoszenia. W związku z powyższym tj. 9 sierpnia 2018 r., utraci moc rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 10 maja 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym (Dz. U. poz. 650 oraz z 2003 r. poz. 603).
 
Zasadnicze zmiany
Rozporządzenie określa wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym spalinowym, elektrycznym i spalinowo-elektrycznym, zwanych dalej „wózkami jezdniowymi”, mających zastosowanie w transporcie wewnętrznym.
 
Najważniejsza zmiana, która pojawiała się w nowym rozporządzeniu dotyczy uporządkowania zagadnienia związanego z wymaganymi dokumentami potwierdzającymi kwalifikacje do obsługi wózków jezdniowych z napędem silnikowym. Dokonano w tym celu wyraźnego podziału w tym zakresie na wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia (czyli takie, które podlegają dozorowi technicznemu) oraz na wózki inne niż wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia (czyli takie, które nie podlegają dozorowi technicznemu).
 
W tym celu należy przypomnieć definicje wózków, o których jest mowa w rozporządzeniu. Przez wózek jezdniowy podnośnikowy z mechanicznym napędem podnoszenia rozumie się urządzenie techniczne o napędzie silnikowym stosowane w transporcie bliskim i magazynowaniu, używane głównie do prac załadunkowych i rozładunkowych. Przez napęd mechaniczny podnoszenia należy rozumieć wszelkie rodzaje napędu (spalinowy, elektryczny, hydrauliczny) nie wymagające bezpośredniego działania siły mięśni podczas wykonywania czynności podnoszenia ładunku.
 
Z kolei do grupy wózków innych niż wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenianależą wózki jezdniowe z napędem silnikowym (posiadające np. napęd silnikowy mechanizmu jazdy), które nie wykonują czynności podnoszenia ładunku. Zaliczają się do nich wózki unoszące, naładowne, pchające, ciągnikowe i specjalne – ale tylko takie, które posiadają napęd silnikowy (np. napęd silnikowy mechanizmu jazdy).
 
Przepisy nowego rozporządzenia stanowią, że do obsługi wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia dopuszcza się osobę, która ukończyła 18 lat i posiada zaświadczenie kwalifikacyjne do obsługi wózków jezdniowych uzyskane na podstawie przepisów dotyczących trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych. Uściślając chodzi tutaj o zaświadczenia kwalifikacyjne do obsługi wydawane przez jednostki dozoru technicznego na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych (Dz. U. Nr 79, poz. 849), zmienionego rozporządzeniem z dnia 20 lutego 2003 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 426). Należy pamiętać, że powyższe wymaganie dotyczy obsługi wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia, czyli wózków które podlegają dozorowi technicznemu.

W przypadku pozostałych wózków z napędem silnikowym, innych niż wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia do ich obsługi będzie można dopuścić osobę, która:
  • ukończyła 18 lat i posiada zaświadczenie ukończenia odpowiedniego szkolenia potwierdzającego nabyte umiejętności w oparciu o programy opracowane lub zatwierdzone przez Urząd Dozoru Technicznego lub
  • posiada dokumenty stwierdzające uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi lub zespołami składającymi się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy uzyskane na podstawie przepisów w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami lub
  • posiada zaświadczenie kwalifikacyjne uzyskane na podstawie przepisów dotyczących trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych (czyli takie, które są wymagane dla wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia).
 
Innymi słowy przepisy nowego rozporządzenia, nie umożliwiają już dopuszczenia osoby do obsługi wózka z napędem silnikowym na podstawie imiennego zezwolenia, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 10 maja 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym. Ponadto przepisy nowego rozporządzenia stanowią, że imienne zezwolenia, o których mowa w ww. rozporządzeniu:
  1. wystawione do dnia 31 grudnia 2004 r. zachowują ważność nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2019 r.;
  2. wystawione do dnia 31 grudnia 2014 r. zachowują ważność nie dłużej niż do 31 grudnia 2020 r.;
  3. wystawione od dnia 1 stycznia 2015 r. zachowują ważność nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2021 r.
 
Na potrzeby przepisów nowego rozporządzenia wprowadzono definicje kilku pojęć, mianowicie:
  1. operator wózka – osoba, której organizator pracy powierzył czynności z zakresu obsługi wózka jezdniowego;
  2. organizator pracy – pracodawca lub przedsiębiorca niebędący pracodawcą organizującego pracę wykonywaną przez osobę fizyczną na innej podstawie niż stosunek pracy albo prowadzącą na własny rachunek działalność gospodarczą powierzającego obsługę wózka operatorowi;
  3. instrukcja wózka jezdniowego – instrukcja dotyczącą użytkowania wózka jezdniowego opracowaną przez jego producenta;
  4. instrukcja bezpieczeństwa prac transportowych – instrukcja opracowana przez organizatora pracy, zawierającą szczegółowe wytyczne dotyczące organizacji prac transportowych w obszarze pracy wózka jezdniowego, z uwzględnieniem warunków panujących w miejscu transportu, zadań i obowiązków osób zaangażowanych w prace transportowe, charakterystyki transportowanych ładunków oraz koordynacji działań i bezpieczeństwa wszystkich osób, które mogą pozostawać w ekspozycji na zagrożenia wynikające z prowadzenia prac transportowych.
Powyższe pojęcia funkcjonują w środowisku i ich wprowadzenie było niezbędne, w celu poprawnego zrozumienia wymagań sformułowanych w rozporządzeniu. 
 
Kolejne zmiany, które się pojawiły w nowym rozporządzeniu dotyczą doprecyzowania obowiązków dla operatora wózka, mianowicie przed dopuszczeniem do pracy operator zobowiązany jest do zapoznania się z instrukcją wózka jezdniowego w zakresie czynności powierzonych przez organizatora pracy, ryzykiem zawodowym oraz instrukcją bezpieczeństwa prac transportowych, o której mowa powyżej. Wskazane zostało również, że wykonywanie prac przy użyciu wózka jezdniowego stwarzających możliwość wystąpienia szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego, związanego z warunkami panującymi w miejscu transportu. Prace te powinny być wykonywane na podstawie pisemnego polecenia otrzymanego od organizatora pracy, uzgodnionego z właścicielem lub użytkownikiem terenu, na którym prace są wykonywane. Szczegółowy wykaz tych prac powinien sporządzić organizator pracy. Ponadto określono, że pisemne polecenie wykonania pracy powinno zawierać w szczególności:
  1. numer polecenia;
  2. imię, nazwisko i stanowisko służbowe osób odpowiedzialnych za organizację oraz wykonanie pracy;
  3. wskazanie zakresu i miejsca wykonania poleconych prac;
  4. określenie warunków i środków ochronnych niezbędnych do zapewnienia bezpiecznego przygotowania i wykonania poleconych prac, w tym środków ochrony indywidualnej;
  5. wyznaczenie terminu rozpoczęcia i zakończenia prac oraz przerw w ich wykonaniu.
Określono również, że polecenie pisemne powinno być przechowywane nie krócej niż 3 miesiące od daty zakończenia pracy a sam sposób rejestrowania, wydawania, przekazywania, obiegu i przechowywania poleceń pisemnych ustala organizator pracy.
 
Przepisy nowego rozporządzenia wyraźnie wskazują, że w przypadku wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia jest wymagane prowadzenie konserwacji przez osoby posiadające zaświadczenia kwalifikacyjne uzyskane w trybie określonym w przepisach dotyczących trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych. Są to zaświadczenia kwalifikacyjne do obsługi wydawane przez jednostki dozoru technicznego na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych (Dz. U. Nr 79, poz. 849), zmienionego rozporządzeniem z dnia 20 lutego 2003 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 426).

Podsumowując, wnioski, uwagi i wątpliwości interpretacyjne jakie pojawiały się ze stosowania przez wiele lat dotychczasowego rozporządzenia skłoniły jego autorów do podjęcia działań w kierunku jego zmiany. Zaistniałe zmiany prawne podyktowane były zarówno zmianami innych przepisów prawnych oddziaływujących na dotychczasowe rozporządzenie jak również oczekiwaniem całego środowiska na dostosowanie się do realiów związanych z użytkowaniem wózków jezdniowych.
 
Paweł Rajewski, Wydział Urządzeń Transportu Bliskiego w Departamencie Techniki UDT
REKLAMA
Ta strona wykorzystuje ciasteczka lub podobne technologie do przechowywania informacji. Brak zmiany w ustawieniach przeglądarki oznacza zgodę na to. Więcej w naszej polityce prywatności.